Hoi leuke lezer!
Wat een fijnheid dat je weer even een kijkje op mijn weblog komt nemen. Ik ben geen regelmatige blogger, ben op dit moment erg druk met het afronden van mijn tweede studiejaar en de voorbereiding op het volgende (fulltime stage). De eerste afspraken hiervoor zijn al gemaakt: een conferentiedag in september, een internationale conferentieweek in april, een 12,5-jaar huwelijksfeest, jeugddienst, preken, enzovoorts. Van binnen kriebelt het al: ik ben zin om te beginnen, om lekker aan de slag te gaan. Maar daarvoor heb ik het wel nodig om het 2e jaar goed af te ronden en daar moet ik dan ook nog even hard aan trekken. Ik hoop dat het gaat lukken, ik verwacht het wel.
Met mezelf gaat het redelijk goed. Ik ben nog steeds veel bezig met mijn eigen proces: heel worden, mezelf zijn, omgaan met grenzen en op een gezonde manier leren (on-)afhankelijk te zijn. Ik hoop steeds meer in balans te komen, maar dit is erg lastig. Ik groei, maar het gaat langzaam en soms worden mensen daarom nog steeds de dupe van mijn falen en struikelen. Dat is naar. Ik loop veel en hard tegen mezelf aan – anderzijds weet ik dat het goed is. Veel van de zaken waar ik op dit moment mee bezig ben, klinken mijn leeftijdsgenoten vreemd in oren. Met weinig mensen kan ik delen waar ik mee worstel, waar ik doorheen ga en de processen waar ik in zit. Toch ben ik me bewust van het feit dat dit niet negatief is: eerder heb ik, door mijn vroeg volwassen moeten worden, een voorsprong gekregen in mijn ontwikkeling, en dit levert zowel mooie als minder mooie kanten op.
Goed. Eén van de dingen waar ik de laatste tijd veel over nadenk, waar ik mee bezig ben en wat me intrigeert, is ‘verlies’. Het klinkt waarschijnlijk wel een beetje pessimistisch en ik kan me voorstellen dat er mensen zijn die zich afvragen waarom ik niet over vrolijker dingen schrijf, waarom de diensten die ik mag invullen altijd wat meer rustig van aard zijn en mijn gesprekken vaak diepzinnig. Sorry als dat je niet ligt. Momenten van springen, dansen, oppervlakkig doen en nutteloos praten, kan ik in de eerste de beste kroeg of club wel- als het gaat om het geestelijk leven en spirituele zaken, dan zoek ik altijd naar de diepere laag en neem ik geen genoegen met oppervlakkigheid. Ik leef intens, praat daarom ook graag diepzinnig en mijn schrijven zal hier dan ook door gekenmerkt worden. 
Verlies dus. Mijn eigen leven wordt hierdoor wel een beetje gekenmerkt, vooral op dit moment. De schrijver van Prediker schreef al, lang geleden: ”Er is een tijd om te zoeken, en een tijd om te verliezen.” Dat hele gedeelte waaruit dit is genomen, boeit me. Het schrijft over de dubbelzinnigheden in ons bestaan – het wist niet de negatieve kanten uit, maar biedt juist ruimte hiervoor. De toppen en de dalen in ons leven: ze mogen er zijn. Gevoelens van rouw, gevolgd door, of misschien wel naast gevoelens van vreugde. Bijzonder vind ik dat.
Verlies gaat verder dan de dood, of een verbroken relatie. Het bevat veel meer en als ik zeg dat mijn leven gekenmerkt wordt door verlies, dan spreek ik over een combinatie van verliezen uit het volgende rijtje:
‘verlies van jeugd, vruchtbaarheid, verlies van mogelijkheden (bijv. een baan, opleiding), gezichtsverlies (falen), verlies van bezittingen, van waardigheid, respect of eer (bijv. bij misbruik), verlies van gezondheid door ziekte of een ongeluk, verlies van dierbaren, verlies van psychische gezondheid, verlies door rampen, verlies van reputatie of verlies van onszelf’.
Verlies gaat dus lang niet altijd om iets concreets wat je verloren bent. Soms gaat het ook over verwachtingen die je moet opgeven, hoop die niet vervuld wordt. En ook dát doet pijn, ook daar moet om gerouwd worden. En eigenlijk is dat waar ik op dit moment zelf doorheen ga. Verlieservaringen zorgen ervoor dat ik soms intens verdrietig ben, niet meer weet hoe ik verder moet en het leven bij tijden heel zwaar vindt. Toch wil ik in deze blog verder kijken aan de hand van een boek wat ik in deze periode heb gelezen, namelijk ‘Verborgen genade’, van Jerry Sittser. Mocht je ook bezig zijn met het onderwerp lijden, rouw en verlies, dan is dit één van de boeken die niet mag ontbreken in je speurtocht. Jerry Sittser verloor in één moment zijn vrouw, moeder en dochtertje door een ongeluk, geheel buiten eigen schuld om. In het boek ‘Verborgen genade’ neemt hij de lezer mee op een zoektocht, die de ondertitel zo mooi verwoord: ‘hoe de ziel kan groeien door verlies’.
Het is zo’n boek wat ik in een paar dagen tijd uit heb (in tegenstelling tot de boeken die maandenlang met een bladwijzer in het midden blijven liggen) omdat het één groot feest van herkenning en bemoediging is.
Bemoediging? Ja zeker. Want hoe zwaar verlies ook is, hoe negatief de ervaring ervan kan zijn, toch valt er meer over te zeggen dan dat. Sittser neemt ons mee in de wanhoop, de vragen, de moeilijke kwesties die ervaringen van verlies oproept – maar ook biedt hij woorden van hoop.
Een aantal van deze woorden wil ik graag met jullie delen:
”De ziel heeft het vermogen om God te kennen en lief te hebben, om virtuoos te worden, de waarheid te leren kennen en om in overeenstemming met morele overtuigingen te leven. De ziel is elastisch, net als een ballon. Lijden kan het doen groeien. Verlies kan de capaciteit van de ziel doen toenemen, opdat er ruimte is voor boosheid, depressie, wanhoop en vertwijfeling, stuk voor stuk emoties die met verlies gepaard gaan. Eenmaal vergroot of verruimd, kan onze ziel eveneens meer blijdschap, kracht, vrede en liefde ervaren. Wat zich voordoet als tegenovergesteld – oost en west, nacht en dag, verdriet en vreugde, zwakte en kracht, boosheid en liefde, wanhoop en hoop, dood en leven – sluit elkaar niet uit; net zo min als de winter zonlicht uitsluit. De ziel kan dit soort dingen zelfs tegelijkertijd ondergaan.”
Verlies verruimt de ziel. Verlies zorgt ervoor dat ik de goede dingen van het leven, nog veel meer ga waarderen. Verlies bewerkt in mij een verlangen naar de terugkomst van Jezus – naar de tijd dat Hij alle tranen van mijn ogen afwist. Verlies stelt mij in staat om nog veel meer van mensen kan houden en dit aan ze vertel. Verlies doet me meer bewust zijn van het feit dat het elk moment over kan zijn en dat ik daarom niet uit moet stellen wat belangrijk is.Verlieservaringen veranderen je totaal.
Jezus spreekt ook ‘positief’ over verlies – Hij spreekt over verliezen van je leven, om het te kunnen vinden. Over loslaten, om te kunnen behouden. Sterven om te kunnen leven.
C.S. Lewis zei het zo: ”Sterf voordat je doodgaat. Daarna kan het niet meer”.
In elk verlies wat we lijden, is het alsof een stukje van onszelf ’sterft’. Een persoon verbleekt tot een herinnering, een droom gaat verloren, verwachtingen worden afgebroken. Het is een beetje dood gaan. Maar niet zomaar: uiteindelijk hebben we de keuze: staan we weer op en laten we door deze ervaring onze ziel - ons vermogen om te leven, genieten en lief te hebben- vergroot worden, of worden we bitter, cynisch en krimpen we inéén.
Vele mensen zijn ons voortgegaan op beide wegen en ik heb het allebei mogen aanschouwen. Mijn moeder zegt het altijd zo: ”Lijden maakt je bitter of beter”. Het verschil lijkt maar te bestaan uit een paar letters, maar niets is minder waar. De keuze die je daarin maakt, bepaalt je leven.
Gisteren nam ik een kijkje op de EO-Jongerendag, die werd gehouden in het Gelredome. Onder leiding van Kees Kraaijenoord, werd het lied ‘Blessed be Your name’ gezongen – ooit geschreven door Matt Redman, die weet waarover hij zingt. Het lied bevat een gedeelte waarin gezongen wordt: ‘You give and take away, You give and take away, my heart will choose to say: Lord, blessed be Your name!’
Het viel me op dat dit gedeelte van het nummer zo vrolijk, enthousiast en soms al springend, dansend en zwaaiend, werd vertolkt. Dit raakte iets in me, en ik dacht terug aan een gesprek met iemand die ooit tegen me zei: ”Wietske Anne, ik heb een lange tijd dat stukje van het lied niet kunnen zingen”. Dat was herkenbaar voor me, want zulke grote woorden rollen ook niet gemakkelijk uit mijn mond. Je zingt nogal wat: U geeft en neemt weg, U geeft en neemt weg. (toch) Mijn hart zal ervoor kiezen om te zingen: gezegend zij Uw naam!
Overigens is dit een quote van Job: De Here geeft gegeven, de Here heeft genomen, geprezen zij Zijn naam! (Job 1 vers 21) Job was toen net alles verloren wat hij had opgebouwd in zijn leven.
Ik weet niet of ik elk verlies moet ontvangen als uit Gods hand – ik doe daar wijselijk maar geen uitspraak over. Toch weet ik wel dat ik zelf een keus heb – om te bepalen hoe ik reageer. Ik heb ervoor gekozen om mijn verliezen te laten leiden tot winst, in de vorm van godsvrucht, geduld, wijsheid en liefde. Deze keuze maakt mij voor het verschil, iedere dag opnieuw.
Midden in mijn leven ontsprongen twee wegen,
hoorde ik een wijs iemand zeggen.
Ik koos de minst bewandelde weg.
En iedere dag en iedere nacht,
maakte dat het verschil.
(Larry Norman)
